Viêm lộ tuyến cổ tử cung: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa chi tiết

Viêm lộ tuyến cổ tử cung là gì?

Viêm lộ tuyến cổ tử cung, hay còn gọi là cervical ectropion với viêm nhiễm, là tình trạng các tế bào tuyến nằm sâu trong ống cổ tử cung "lộ" ra mặt ngoài cổ tử cung. Những tế bào này tiếp tục tiết dịch như bình thường, nhưng vì nằm ở vị trí không được bảo vệ, chúng dễ bị vi khuẩn, nấm hoặc virus tấn công, dẫn đến viêm. Bệnh thường được coi là lành tính, nghĩa là không phải ung thư, nhưng nếu kéo dài có thể tăng nguy cơ loạn sản tế bào và các vấn đề nghiêm trọng hơn.

Cổ tử cung là phần nối giữa âm đạo và tử cung, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ sinh sản. Khi lộ tuyến xảy ra, bề mặt cổ tử cung trở nên đỏ, dễ chảy máu và tiết dịch nhiều hơn. Phụ nữ trong độ tuổi 20-40, đặc biệt những người đã quan hệ tình dục hoặc sinh con, dễ mắc bệnh này hơn. Theo các nghiên cứu, sự thay đổi hormone estrogen là yếu tố chính thúc đẩy lộ tuyến, nhưng viêm chỉ xảy ra khi có yếu tố nhiễm trùng kèm theo.

Nhiều người nhầm lẫn viêm lộ tuyến cổ tử cung với các bệnh khác như viêm cổ tử cung đơn thuần hoặc thậm chí ung thư giai đoạn sớm. Vì vậy, việc khám phụ khoa định kỳ là rất cần thiết để phân biệt và điều trị kịp thời. Nếu bạn đang gặp các dấu hiệu bất thường ở vùng kín, đừng chần chừ mà hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để tránh biến chứng.

(Cổ tử cung bình thường và tình trạng viêm lộ tuyến ở các cấp độ)

Nguyên nhân gây viêm lộ tuyến cổ tử cung

Viêm lộ tuyến cổ tử cung không phải là bệnh ngẫu nhiên mà thường xuất phát từ sự kết hợp giữa yếu tố nội tại và ngoại tại. Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp bạn phòng ngừa hiệu quả hơn.

Trước hết, sự thay đổi hormone là nguyên nhân hàng đầu. Nồng độ estrogen tăng cao trong các giai đoạn như rụng trứng, mang thai hoặc sử dụng thuốc tránh thai khiến các tế bào tuyến phát triển mạnh mẽ và lộ ra ngoài. Phụ nữ mãn kinh sử dụng liệu pháp hormone thay thế cũng có nguy cơ cao hơn. Theo các nguồn y khoa, estrogen làm mỏng lớp biểu mô che phủ, tạo điều kiện cho lộ tuyến hình thành.

Tiếp theo, vệ sinh vùng kín không đúng cách là yếu tố phổ biến. Việc sử dụng xà phòng mạnh, thụt rửa sâu hoặc không vệ sinh sau quan hệ tình dục có thể làm mất cân bằng pH âm đạo, dẫn đến vi khuẩn xâm nhập. Quan hệ tình dục không an toàn, đặc biệt với nhiều bạn tình hoặc không dùng bao cao su, tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh như chlamydia, lậu hoặc HPV – những tác nhân trực tiếp gây viêm lộ tuyến cổ tử cung.

Các thủ thuật phụ khoa lạm dụng như nạo phá thai, đặt vòng tránh thai hoặc sinh nở nhiều lần cũng làm tổn thương cổ tử cung, tạo "cửa ngõ" cho nhiễm trùng. Ngoài ra, nếu bạn đang mắc các bệnh phụ khoa khác như viêm âm đạo hoặc u xơ tử cung, nguy cơ viêm lộ tuyến sẽ cao hơn. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng, phụ nữ có hệ miễn dịch yếu do tiểu đường, stress hoặc hút thuốc lá cũng dễ mắc bệnh này.

Tóm lại, viêm lộ tuyến cổ tử cung thường do nhiều yếu tố kết hợp, nhưng vệ sinh và lối sống an toàn là chìa khóa để giảm thiểu rủi ro. Nếu bạn nhận thấy mình có các yếu tố nguy cơ, hãy chú ý theo dõi sức khỏe sinh sản thường xuyên.

Triệu chứng nhận biết viêm lộ tuyến cổ tử cung

Viêm lộ tuyến cổ tử cung thường tiến triển âm thầm, nhưng khi có triệu chứng, chúng có thể ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hàng ngày. Dấu hiệu phổ biến nhất là khí hư bất thường: dịch âm đạo tiết ra nhiều hơn, có màu trắng đục, vàng hoặc xanh, đôi khi lẫn máu và có mùi hôi khó chịu. Nhiều phụ nữ mô tả cảm giác như "luôn ẩm ướt" ở vùng kín.

Đau bụng dưới, đau lưng hoặc đau khi quan hệ tình dục là triệu chứng tiếp theo. Xuất huyết âm đạo ngoài kỳ kinh, đặc biệt sau giao hợp, là dấu hiệu cảnh báo rõ nét. Một số trường hợp còn kèm theo ngứa ngáy, rát vùng kín hoặc tiểu buốt do nhiễm trùng lan sang đường tiết niệu.

Ở mức độ nặng, bệnh có thể gây mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc giảm ham muốn tình dục. Tuy nhiên, không phải ai cũng có tất cả triệu chứng; một số người chỉ phát hiện qua khám định kỳ. Phụ nữ mang thai cần đặc biệt chú ý vì viêm lộ tuyến cổ tử cung có thể tăng nguy cơ sinh non hoặc nhiễm trùng ối.

Nếu bạn gặp ít nhất 2-3 dấu hiệu trên, đừng tự chẩn đoán mà hãy đến cơ sở y tế để kiểm tra. Sớm nhận biết sẽ giúp điều trị dễ dàng hơn, tránh biến chứng như vô sinh hoặc ung thư cổ tử cung.

(Các triệu chứng phổ biến của viêm lộ tuyến cổ tử cung như khí hư bất thường và đau bụng dưới)

Các mức độ của viêm lộ tuyến cổ tử cung

Viêm lộ tuyến cổ tử cung được phân loại thành ba cấp độ dựa trên diện tích tổn thương và mức độ viêm, giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

• Cấp độ 1 (nhẹ): Vùng lộ tuyến nhỏ dưới 0.5cm, chỉ chiếm 1/3 diện tích cổ tử cung. Triệu chứng nhẹ như khí hư tăng nhẹ, không đau đớn nhiều. Lúc này, bệnh dễ kiểm soát bằng thuốc.
• Cấp độ 2 (trung bình): Vùng lộ tuyến lan rộng 0.5-1cm, chiếm 1/3 đến 2/3 cổ tử cung. Triệu chứng rõ rệt hơn với khí hư có mùi, đau khi quan hệ và xuất huyết nhẹ. Cần kết hợp thuốc và can thiệp nếu cần.
• Cấp độ 3 (nặng): Vùng lộ tuyến trên 1cm, chiếm toàn bộ cổ tử cung. Triệu chứng nghiêm trọng như khí hư lợn cợn, chảy máu thường xuyên và đau dữ dội. Nguy cơ biến chứng cao, thường yêu cầu thủ thuật như đốt điện hoặc áp lạnh.

Phân loại này dựa trên soi cổ tử cung, giúp dự đoán tiến triển bệnh. Nếu ở cấp độ nhẹ mà không điều trị, bệnh có thể tiến triển nhanh chóng do môi trường âm đạo ẩm ướt.

Chẩn đoán viêm lộ tuyến cổ tử cung

Chẩn đoán viêm lộ tuyến cổ tử cung thường bắt đầu từ khai thác tiền sử bệnh và khám lâm sàng. Bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng, thói quen vệ sinh và lịch sử tình dục để loại trừ các bệnh khác.

Phương pháp chính là soi cổ tử cung (colposcopy), giúp quan sát trực tiếp vùng lộ tuyến đỏ, dễ chảy máu. Xét nghiệm Pap smear (phiến đồ tế bào) để kiểm tra tế bào bất thường, loại trừ ung thư. Nếu nghi nhiễm trùng, bác sĩ sẽ lấy dịch âm đạo nuôi cấy vi khuẩn hoặc xét nghiệm HPV.

Siêu âm hoặc sinh thiết có thể cần nếu nghi ngờ biến chứng. Quá trình chẩn đoán thường nhanh chóng, không đau đớn, và nên thực hiện định kỳ ở phụ nữ trên 21 tuổi.

Cách điều trị viêm lộ tuyến cổ tử cung

Điều trị viêm lộ tuyến cổ tử cung phụ thuộc vào cấp độ và nguyên nhân. Mục tiêu là loại bỏ nhiễm trùng và phục hồi bề mặt cổ tử cung.

Đối với trường hợp nhẹ, bác sĩ thường kê thuốc kháng sinh, kháng nấm hoặc kháng virus dạng uống hoặc đặt âm đạo như metronidazole hoặc fluconazole. Kết hợp với thuốc chống viêm để giảm triệu chứng. Thời gian điều trị khoảng 7-14 ngày, cần kiêng quan hệ tình dục.

Với cấp độ trung bình đến nặng, cần can thiệp ngoại khoa: đốt điện (diathermy) để loại bỏ tế bào lộ tuyến, áp lạnh (cryotherapy) dùng nitơ lỏng đông lạnh vùng tổn thương, hoặc laser để đốt chính xác. Những phương pháp này an toàn, ít đau và phục hồi nhanh, nhưng có thể gây sẹo nếu không thực hiện đúng.

Sau điều trị, theo dõi định kỳ là cần thiết để tránh tái phát. Nếu bạn đang mang thai, điều trị sẽ ưu tiên an toàn cho thai nhi. Đừng tự ý dùng thuốc dân gian vì có thể làm tình trạng tệ hơn.

Phòng ngừa viêm lộ tuyến cổ tử cung

Phòng ngừa viêm lộ tuyến cổ tử cung chủ yếu dựa vào lối sống lành mạnh. Vệ sinh vùng kín đúng cách: dùng nước sạch hoặc dung dịch pH cân bằng, lau từ trước ra sau, tránh thụt rửa. Thay đồ lót cotton hàng ngày và giữ vùng kín khô thoáng.

Quan hệ tình dục an toàn: dùng bao cao su, hạn chế bạn tình để giảm nguy cơ lây nhiễm. Tránh lạm dụng thủ thuật phụ khoa và khám định kỳ 6-12 tháng/lần. Duy trì chế độ ăn giàu vitamin C, kẽm để tăng miễn dịch.

Phụ nữ dùng thuốc tránh thai nên theo dõi hormone định kỳ. Nếu có bệnh nền như tiểu đường, kiểm soát tốt để tránh biến chứng.

(Các cấp độ viêm lộ tuyến cổ tử cung và cách nhận biết qua hình ảnh)

Kết luận & lời khuyên

Viêm lộ tuyến cổ tử cung là bệnh phụ khoa phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm. Từ nguyên nhân hormone đến thói quen vệ sinh, mọi thứ đều có thể phòng ngừa bằng cách thay đổi lối sống. Đừng để bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống của bạn. Nếu nghi ngờ mình đang mắc viêm lộ tuyến cổ tử cung, hãy đến gặp bác sĩ phụ khoa ngay hôm nay để được tư vấn và điều trị kịp thời – sức khỏe của bạn đáng giá hơn mọi sự chần chừ.