Giãn tĩnh mạch: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa

Trong bài viết này, hãy cùng Trung Sơn Pharma tìm hiểu chi tiết về:

• Nguyên nhân gây giãn tĩnh mạch
• Triệu chứng thường gặp
• Các phương pháp chẩn đoán và điều trị
• Biện pháp phòng ngừa hiệu quả

Chân bị giãn tĩnh mạch và chân bình thường

Giãn tĩnh mạch là gì?

Giãn tĩnh mạch là hiện tượng các tĩnh mạch, thường ở chi dưới, bị giãn ra và nổi gồ lên dưới da do sự suy yếu hoặc hỏng van tĩnh mạch. Khi các van này không đóng kín, máu chảy ngược lại và ứ đọng, gây nên hiện tượng tĩnh mạch bị giãn.

Theo thống kê, khoảng 20–30% người trưởng thành mắc bệnh giãn tĩnh mạch ở mức độ khác nhau, trong đó phụ nữ chiếm tỷ lệ cao hơn nam giới.

Nguyên nhân gây giãn tĩnh mạch

1. Yếu tố di truyền

Nếu trong gia đình có người mắc bệnh giãn tĩnh mạch, nguy cơ bạn bị bệnh cao hơn.

2. Tuổi tác

Càng lớn tuổi, các van tĩnh mạch càng dễ bị suy yếu, làm tăng nguy cơ bệnh.

3. Nghề nghiệp và thói quen sinh hoạt

• Đứng hoặc ngồi lâu một chỗ (giáo viên, nhân viên bán hàng, nhân viên văn phòng).
• Ít vận động, lười tập thể dục.

4. Thai kỳ

Phụ nữ mang thai có nguy cơ giãn tĩnh mạch do tăng áp lực trong ổ bụng và thay đổi hormone.

5. Các yếu tố khác

• Thừa cân, béo phì.
• Mặc quần áo quá chật, đi giày cao gót thường xuyên.
• Tiền sử chấn thương hoặc phẫu thuật ở chân.

Triệu chứng của giãn tĩnh mạch

1. Triệu chứng ban đầu

• Cảm giác nặng chân, mỏi chân, đặc biệt vào cuối ngày.
• Đau nhức, tê, chuột rút ban đêm.
• Phù nhẹ ở mắt cá chân hoặc bàn chân.

2. Triệu chứng tiến triển

• Tĩnh mạch nổi xanh, gồ ghề dưới da.
• Da vùng chân sẫm màu, khô, ngứa.
• Loét tĩnh mạch nếu bệnh kéo dài không được điều trị.
  
  

Các triệu chứng điển hình của giãn tĩnh mạch từ nhẹ đến nặng. (Nguồn: https://trungtamytequan6.medinet.gov.vn/)

Biến chứng nguy hiểm của giãn tĩnh mạch

Nếu không được điều trị, giãn tĩnh mạch có thể gây ra:

• Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT): cục máu đông trong tĩnh mạch có thể gây thuyên tắc phổi.
• Loét chân mãn tính: khó lành, dễ nhiễm trùng.
• Xuất huyết tĩnh mạch: khi mạch giãn vỡ.

Phương pháp chẩn đoán giãn tĩnh mạch

Bác sĩ có thể chẩn đoán bằng:

1. Khám lâm sàng: quan sát các tĩnh mạch nổi.
2. Siêu âm Doppler: kiểm tra dòng chảy của máu và van tĩnh mạch.
3. Các xét nghiệm hình ảnh khác: trong trường hợp cần xác định huyết khối.

Điều trị giãn tĩnh mạch

1. Thay đổi lối sống và biện pháp hỗ trợ

• Tập thể dục thường xuyên: đi bộ, bơi, đạp xe.
• Tránh đứng/ngồi lâu, nên thay đổi tư thế.
• Nâng cao chân khi nghỉ ngơi.
• Giảm cân nếu thừa cân.
• Mang vớ y khoa (vớ áp lực).

2. Điều trị bằng thuốc

Một số loại thuốc hỗ trợ tăng cường thành mạch, giảm phù nề, giảm đau. Tuy nhiên, cần sử dụng theo chỉ định bác sĩ.

3. Can thiệp y tế

• Chích xơ tĩnh mạch (Sclerotherapy): tiêm dung dịch vào tĩnh mạch làm chúng xơ hóa và biến mất.
• Điều trị bằng laser hoặc sóng radio: làm tắc tĩnh mạch giãn.
• Phẫu thuật loại bỏ tĩnh mạch (Stripping): áp dụng với trường hợp nặng.

Cách phòng ngừa giãn tĩnh mạch

• Vận động thường xuyên, tránh ngồi/đứng lâu.
• Mang giày dép phù hợp, hạn chế đi giày cao gót.
• Duy trì cân nặng hợp lý.
• Ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu chất xơ, hạn chế muối.
• Tập thói quen gác chân cao khi nghỉ ngơi.

Giãn tĩnh mạch có nguy hiểm không?

Đa số các trường hợp giãn tĩnh mạch chỉ gây khó chịu và ảnh hưởng thẩm mỹ. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển nặng, nó có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng. Vì vậy, việc phát hiện sớm, điều trị kịp thời và phòng ngừa là rất quan trọng.